Esters Heem » Bedrijvigheid » Herberg De Drie Sterren

Herberg De Drie Sterren


In oude archiefstukken komen we twee protocollen (uit 1778 en 1797) tegen waarin gesproken wordt over het bestaan van: 'Herberg De Drie Sterren'.

Akte 1797:

Uit een verkoopakte blijkt dat deze toen in 1797 al afgebrand is. Wellicht tijdens het beleg van Grave in 1794? (zie oorlogsschade 1794)

In de akte staat geschreven:
'een plaats of erf van een afgebrand huis De Drie Sterren genaamd, met de overblijfselen der muren en fundamenten, zoals deze nog voorhanden zijn, en de daarbij behorende moeshof in Escharen, grenzend ten westen, noorden en oosten langs de gemeene straaten en ten zuiden aan daar langs heen lopende voetpad'

Eigenaar Mr. Willem Gerard van Oijen, wonend toen op de Alendonk, hoek huidige Zanddijk-Molenpad, verkoopt dit perceel grond met daarop de afgebrande resten van de herberg in het jaar 1797 aan de Heer W. van Teurenhout.

 

drieSterren1-1.jpg

 

Wilhelmus van Tuerenhout was een wijnkoopman uit Grave. Deze Van Tuerenhout was in Escharen een grootgrondbezitter. Veel bouw- en weiland in de kom van het dorp, maar ook in het Estersveld en in de uitwaarden van Maas, waren van hem.

1872.jpg

Kadasterkaart 1872, Boerderij De Hekkens.

In het Cohier der Vaste Goederen uit 1805, staan de erfgenamen van deze W. van Tuerenhout als eigenaren te boek van object Nr. 81.

Naast deze boerderij aan de Hekkens (Sectie G 341), hadden zij ook de percelen 340, 342 en 152  in eigendom.

Willem van Tuerenhout heeft dus op het perceel aan de Hekkens, vrij snel na aankoop, een nieuwe boerderij gebouwd.

Dankzij verschillende aktes hebben we zo de locatie van de voormalige herberg De Drie Sterren kunnen traceren.

Als we naar de huidige straatnaamgeving kijken dan kunnen we aan de locatie waar eens Herberg  De Drie Sterren gestaan moet hebben, het adres Graafschedijk 57 koppelen.

Meer lezen over deze boerderij kunt u op de bladzijde bij Gebouwen:De Hekkens.

 

'De Hekkens' in 1911, gebouwd op de fundamenten van herberg 'De Drie Sterren'.


Akte 1778:

De oudere akte uit 1778 laat zien dat herberg De Drie Sterren toentertijd volop in gebruik was. Er is dan sprake van een drinkgelag en een vechtpartij. Knopenmaker en galanteriehouder, Anthoon Wichteriks wordt hiervoor gearresteerd.

 

Lisette Kuiper van het BHIC in Grave heeft deze akte 'vertaald' en hierover onderstaand verslag geschreven:

Knokken in de kroeg

Wat een gezellig avondje had moeten worden, liep totaal uit de hand op 12 augustus 1778 in Escharen. Het begon allemaal gemoedelijk met 'een kanne Bier' en twee flessen wijn in herberg 'De Drie Sterren.' Al heel snel werden vuisten, glasscherven en zelfs pistolen niet geschuwd in de 'Esterse' gelagkamer. Koud bier maakt warm bloed, dat blijkt wel weer...

 

escharenknokkeninkroeg.jpg

Eind achttiende eeuw was er in Escharen een regiment Zwitserse soldaten aanwezig. Al eeuwenlang worden deze militairen door heel Europa ingezet ten tijde van oorlog. Vanwege de grote spanningen tussen de Europese vorsten werden de Zwitsers ook in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden ingezet. 'Wachtmeister' Wagelij is één van deze krijgers en hij betreedt op die fatale avond de Esterse herberg...

 

De verklaring is in het Duits opgetekend en dat levert een aantal opmerkelijke uitdrukkingen op.

Wagelij geeft aan dat hij en zijn twee korporaals lawaai hadden gehoord vanuit de 'Drey Sternen.'

Er was kennelijk een ruzie geweest met de vrouw van de herbergier over geld. Plotseling staat een vreemdeling op en slaat iemand neer met een wijnfles. Zelf blijft hij ook niet ongedeerd; met de fles nog in de hand loopt hij door de glasscherven een bloedige wond op.

De onbekende man spreekt vervolgens de geschrokken aanwezigen toe: 'Sie seyen Huntzfüttern, Spitzbuben und schlechte Leuthen!' Eén soldaat krijgt ten slotte de volle laag: 'Dieser ist ein richtiger Spitzbub,' roept de woedende man, wijzend op de arme stakker. 'Spitsboef' betekent overigens van oorsprong bedrieglijke jongen of 'grote schelm'.

 

Vechtersbaas
Hier stopt het verhaal uiteraard niet. De vreemdeling haalt uit naar het gezicht van een Zwitserse korporaal en slaat vervolgens de knecht van de herberg de deur uit! De andere korporaal meent zelfs een geweer of klein pistool te hebben gezien.

De legerleiding weet verder niets over de vechtersbaas te vertellen, behalve dat hij burgerkleding droeg en Nederlands, Duits én Frans sprak. Gelukkig is er ondanks de grote brand op het Graafse gemeentehuis in 1902 toch nog een hoop bewaard gebleven. Zo kwamen we heel ergens anders in dit archief nóg een verklaring tegen over deze ruzie en wel van de vermeende dader zelf!

 

escharenknokken2.jpg


Een eerlijk man?

De man die uiteindelijk bij de Brugpoort is aangehouden, luistert naar de naam Anthoon Wichteriks, geboren in Keulen. Hij heeft natuurlijk een heel ander verhaal van de bewuste avond. Volgens hem had hij niemand uitgescholden en had hij zijn handen netjes thuisgehouden. Híj was juist degene die ervan langs kreeg van enkele Zwitserse soldaten.

Anthoon geeft ruiterlijk toe dat hij in een 'beschonken toestand' verkeerde en ruzie had gemaakt met de herbergierster over het geld. Maar geslagen? Nee, daar zou hij niet eens toe in staat zijn geweest door de vele liters drank. Uit frustratie had hij de wijnfles op tafel kapot geslagen, omdat de vrouw direct geld wilde zien. De knecht had hij overigens niet de herberg uitgeslagen maar 'gestooten.'

 

Spitsboef

Zonder verder ruzie te zoeken met de aanwezige soldaten, werd de arme Anthoon door een heel groepje in elkaar geslagen. 'Gij tracteert mij als een spitsboef, als een schelm en niet als een eerlijk man,' zou hij wanhopig hebben uitgeroepen. Wat denk jij, hebben we hier te maken met een scheldende spitsboef of met een eerlijk man?

Hoe dan ook, Athoon Wichteriks blijft ontkennen maar wordt toch opgepakt en vastgezet in de ´Hoofdwagt.´


vanRaay.jpg

 

 Wilt u meer lezen over herbergen en koffiehuizen in Escharen, kijk dan ook eens op deze pagina.

 

 

Café Van Raay


Escharen_wapen-89.png