Esters Heem » Gebouwen » Molens » Molen Zanddijk

Molen Zanddijk

.

.

Bouwjaar: 1818
Type: Rond stenen Bergmolen, ronde bovenkruier zonder stelling
Functie: Korenmolen
Kenmerken: gelegen op een belt met inrit, opvallend grote bergruimte onder
Verdwenen: onttakeld in 1953 en 1955 gesloopt
Laatste molenaar: Anthonius Bernardus Machutus van Iersel
Adres: Zanddijk, Escharen

.

Kaart uit 1851, duidelijk is hier te zien dat de Zanddijk ook echt een dijk was. Deze Zanddijk ging voor langs Den Alendonck over in de 'Alendonksedijck', de weg naar Grave. De molen lag dus aan de doorgaande weg.

.

.

.

.

De molen is nogal eens van eigenaar gewisseld zoals uit bovenstaande advertenties is op de maken. Ook in oude schepenprotocollen en aktes vinden we verschillende eigenaren terug.

.

molen.jpg

.

Escharen heeft dus verschillende molenaars gehad. Zou Willebrodus Wilbers de eerste molenaar geweest zijn?

.

wilbersmolen.png

.

De eerste eigenaar is waarschijnlijk Arnoldus Boerkamp geweest. Hij woonde in Grave maar verhuurde de molen telkens voor 6 jaar aan een molenaar.
Vast staat dat tot nu toe dat in 1853 Willem van Beckum hier molenaar was en dat deze met zijn gezin woonde op Zanddijk 27, in het huis waar nu Fam. Schenkels woont.

Na Willem en zijn zoon, Arnoldus van Beckum, komen we in archieven de volgende molenaars tegen.

Petrus Broeren tot 1872, daarna Carel van Beckum en van 1879 tot 1887 Bernardus van Gelder.

.

Situatie in 1938:

190 - Wind-graan- en Runmolen van Arnoldus Boerkamp

193 - Den Alendonk van Pieter van Raaij

.

In 1887 komt Christiaan Peter van Iersel naar Escharen. Hij gaat eerst een jaar als molenaar werken en is dan kostganger bij Hendrikus Cuppen. In 1988 trouwt hij en koopt de molen. Later bouwt hij bij de molen een woning.

Na zijn dood in 1916, heeft zijn weduwe, Aleida van Iersel te Maarse, de zaak 'draaiende' gehouden totdat hun zoon, Antonius Bernardus Machutus van Iersel, het molenaarsbedrijf na zijn trouwen in 1929 overnam. Hem kennen we als 'Toon de Mulder'.

.

VanIerselMolen.jpeg

Zicht vanuit de kerktoren, de inrit is nu zichtbaar

 

 

Met volle zeilen: A.J. Vermeuelen juni 1938.

.

In 1938 vond een grote restauratie van de molen plaats. De molen kreeg o.a nieuwe voeghouten, een geheel nieuwe kap gedekt met rode Icopal, een geheel nieuw Engels kruiwerk en staartwerk. Ook een nieuw aswiel met vang en bonkelaar.

De restauratie werd uitgevoerd door de Fa. Adriaens uit Weert.

.

In 1945 was er een vervolg restauratie. De grote as waar de wieken aan vast zitten moest vernieuwd worden. De gietijzeren bovenas werd in Heijen gehaald, uit een daar door de oorlog verwoeste molen: 'De Oude Steenen Molen'.

De wieken werden vervangen door zogenaamde 'Van Bussel, gestroomdlijnde wieken'.

Molenbouwfirma Van Bussel uit Weert maakte gebruik van smallere stroomlijnplaten en de neus werd ronder gemaakt, zodat de aerodynamische eigenschappen beter waren. Waardoor ook met kleinere windsnelheden kon worden gemalen. Hieronder een foto van Chris van Bussel met molenaar Toon van Iersel.

.

.

De molen werd uiteindelijk in 1953 onttakeld en in 1955 gesloopt. Hierover en over 'Toon de Mulder', de laatste molenaar van Escharen, kunt u meer lezen op het tabblad 'Bedrijvigheid'.

.

juli 1947

Vooraanzicht (wiekenkant) van de molen, met op de achtergrond het dak van Cafe Van Raay en de kerk.

.

logoestersheem-1-1.jpg